De en-bloc clausule? Betekenis, gevolgen en jouw rechten.
Lees je de kleine lettertjes van je verzekering door, dan kom je de term “en-bloc clausule” misschien tegen. Het klinkt technisch, maar de gevolgen kunnen heel concreet zijn: een verzekeraar kan hiermee jouw premie verhogen of je voorwaarden verslechteren, zonder dat je daar eerst mee akkoord hoeft te gaan. In dit artikel leggen we precies uit wat het is, wanneer het voorkomt en wat je kunt doen als je het er niet mee eens bent.
Wat is een en-bloc clausule?
Een en-bloc clausule is een bepaling in de polisvoorwaarden van een verzekering die de verzekeraar het recht geeft om de premie en/of de polisvoorwaarden eenzijdig te wijzigen. De verzekeraar hoeft jou als verzekeringnemer hier niet om te vragen, zij mogen dit gewoon doorvoeren.
De term “en bloc” komt uit het Frans en betekent “in zijn geheel” of “als groep”. Dat verwijst naar een belangrijk kenmerk: een verzekeraar kan niet specifiek alleen jouw premie verhogen. De verandering moet voor alle verzekeringen van dezelfde soort worden doorgevoerd. Dus als jouw verzekeraar een en-bloc wijziging doorvoert, geldt dat voor alle klanten met hetzelfde type polis, niet alleen voor jou.
Wat kan een verzekeraar aanpassen via de en-bloc clausule?
Via de en-bloc clausule kan een verzekeraar twee dingen wijzigen:
- De premie — ook wel aangeduid als het ontbreken van premiegarantie
- De polisvoorwaarden — ook wel aangeduid als het ontbreken van voorwaardengarantie
Een premieverhoging is de meest voorkomende toepassing. Je dacht een vaste premie te hebben, maar de verzekeraar verhoogt deze toch tussentijds. In de praktijk beroept een verzekeraar zich alleen in uitzonderlijke situaties op de en-bloc clausule, bijvoorbeeld bij een hoge uitkeringslast.
Is een en-bloc clausule altijd nadelig?
Niet per se. Er zijn ook “positieve en-bloc clausules”: de verandering in premie en voorwaarden mag dan alleen maar in jouw voordeel zijn. In dat geval kan de verzekeraar bijvoorbeeld de premie verlagen of de dekking uitbreiden.
Toch is de praktijk dat een en-bloc wijziging vaker in het nadeel van de verzekeringnemer uitpakt, vandaar dat het een belangrijk punt is om op te letten bij het afsluiten van een verzekering.
Wat zijn jouw rechten bij een en-bloc wijziging?
Als de aanpassing een verslechtering voor jou betekent, heb je het recht de verzekering binnen 30 dagen na aankondiging te beëindigen. Dit opzeggingsrecht is wettelijk vastgelegd in artikel 7:940 lid 4 van het Burgerlijk Wetboek.
Let op: dit is alleen mogelijk als de aanpassing vanuit de verzekeraar komt. De aanpassing kan namelijk ook vanuit de overheid komen, de verzekeraar is dan verplicht dit door te voeren en kun je er als klant niets tegen doen.
Krijg je een brief of melding dat jouw verzekeraar een en-bloc wijziging doorvoert? Lees dan goed:
- Wat er precies verandert (premie, voorwaarden of beide)
- Of de wijziging in jouw voor- of nadeel is
- Binnen welke termijn je kunt opzeggen als je het er niet mee eens bent
Bij welke verzekeringen komt de en-bloc clausule voor?
De en-bloc clausule kan voorkomen bij vrijwel elk type verzekering, maar is het meest relevant bij langlopende producten waar de premie en voorwaarden over een langere periode vaststaan:
- Overlijdensrisicoverzekering (ORV) — bij een looptijd van 10 tot 30 jaar is dit een belangrijk aandachtspunt
- Uitvaartverzekering — met name bij natura-uitvaartverzekeringen is de en-bloc clausule historisch een punt van discussie geweest
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) — zeker voor zzp’ers die langdurig verzekerd zijn
- Inkomensverzekeringen — bij producten met een lange looptijd
En-bloc clausule bij de overlijdensrisicoverzekering
Bij een ORV is de en-bloc clausule extra relevant, omdat je de verzekering vaak voor tientallen jaren afsluit. Er was een tijd dat veel verzekeraars een en-bloc clausule voor zekerheid in hun polisvoorwaarden hadden opgenomen. Tegenwoordig is dat niet meer zo en geven verzekeraars premiegarantie en voorwaardengarantie op hun overlijdensrisicoverzekeringen af.
Aanbieders als Centraal Beheer maken uitdrukkelijk geen gebruik van een en-bloc clausule. Wat zij bij het afsluiten afspreken, blijft voor de hele looptijd gelden — de premie kan niet tussentijds worden verhoogd en de voorwaarden blijven ongewijzigd.
Sluit je een ORV af? Controleer dan altijd of de verzekeraar premie- en voorwaardengarantie biedt, of dat er een en-bloc clausule in de polisvoorwaarden staat.
En-bloc clausule bij de uitvaartverzekering
Bij uitvaartverzekeringen, met name naturaverzekeringen, speelt de en-bloc clausule een bijzondere rol. In 2018 maakte uitvaartverzekeraar Yarden gebruik van de en-bloc clausule om de waarde van verzekerde uitvaartpakketten te maximeren. Dit leidde tot veel maatschappelijke discussie en juridische procedures.
De rechtspraak op dit gebied is streng voor verzekeraars. In diverse uitspraken is geoordeeld dat het beroep van de verzekeraar op de en-bloc clausule naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was.
Dit betekent dat het hebben van een en-bloc clausule in de polisvoorwaarden niet automatisch betekent dat de verzekeraar er altijd gebruik van mag maken.
Samenvatting: waar let je op?
| Vraag | Wat je wilt weten |
|---|---|
| Heeft mijn polis een en-bloc clausule? | Lees de polisvoorwaarden of vraag het na bij de verzekeraar |
| Is er premiegarantie? | Zo ja: de premie staat vast voor de hele looptijd |
| Is er voorwaardengarantie? | Zo ja: de voorwaarden kunnen niet tussentijds worden verslechterd |
| Wat kan ik doen bij een nadelige wijziging? | De verzekering opzeggen binnen 30 dagen na de aankondiging |
Conclusie
Een en-bloc clausule geeft een verzekeraar de bevoegdheid om premies en voorwaarden eenzijdig te wijzigen voor een groep gelijksoortige polissen. Bij langlopende verzekeringen zoals een ORV of uitvaartverzekering is dit een belangrijk punt om op te letten. Kies bij voorkeur voor een verzekeraar die premie- en voorwaardengarantie biedt, zodat je zeker weet dat de afspraken die je vandaag maakt ook over 20 jaar nog gelden.
