Inleiding
Lees je de kleine lettertjes van je verzekeringspolis, dan kom je soms de term “en-bloc clausule” tegen. Het klinkt technisch, maar de gevolgen kunnen heel concreet zijn: een verzekeraar kan hiermee jouw premie verhogen of je voorwaarden verslechteren, zonder dat je daar vooraf mee akkoord hoeft te gaan. In dit artikel leggen we uit wat een en-bloc clausule precies inhoudt, wanneer verzekeraars deze gebruiken en welke rechten je hebt als je het er niet mee eens bent.
Wat is een en-bloc clausule?
Een en-bloc clausule is een bepaling in de polisvoorwaarden die een verzekeraar het recht geeft om de premie en/of de voorwaarden eenzijdig te wijzigen. De verzekeraar hoeft jou als verzekeringnemer daar niet eerst toestemming voor te vragen.
De term “en bloc” komt uit het Frans en betekent “in zijn geheel” of “als groep”. Dat verwijst naar een belangrijk kenmerk van deze clausule: een verzekeraar kan niet selectief alleen jouw premie verhogen. De wijziging moet gelden voor alle polissen van hetzelfde type. Voert jouw verzekeraar dus een en-bloc wijziging door, dan geldt dat voor alle klanten met dezelfde soort verzekering, niet alleen voor jou.
Wat kan een verzekeraar wijzigen via de en-bloc clausule?
Via de en-bloc clausule kan een verzekeraar twee zaken aanpassen:
- De premie — dit betekent dat er geen sprake is van premiegarantie
- De polisvoorwaarden — dit betekent dat er geen sprake is van voorwaardengarantie
Een premieverhoging komt het vaakst voor. Je gaat er misschien van uit dat je premie vaststaat, maar de verzekeraar kan deze toch tussentijds verhogen. In de praktijk grijpt een verzekeraar alleen in uitzonderlijke gevallen naar de en-bloc clausule, bijvoorbeeld bij een structureel hoge uitkeringslast binnen een bepaalde polisgroep.
Is een en-bloc clausule altijd nadelig?
Niet per se. Er bestaat ook de zogeheten positieve en-bloc clausule: hierbij mag de wijziging in premie of voorwaarden alleen in het voordeel van de verzekeringnemer uitpakken. Denk aan een premieverlaging of een uitbreiding van de dekking.
In de praktijk pakt een en-bloc wijziging echter vaker negatief uit voor de verzekeringnemer. Daarom is het belangrijk om hier bij het afsluiten van een verzekering op te letten.
Jouw rechten bij een en-bloc wijziging
Betekent de aanpassing een verslechtering voor jou? Dan heb je het recht om de verzekering binnen 30 dagen na de aankondiging op te zeggen. Dit opzeggingsrecht is wettelijk vastgelegd in artikel 7:940 lid 4 van het Burgerlijk Wetboek.
Let op: dit recht geldt alleen als de wijziging op initiatief van de verzekeraar zelf komt. Komt de aanpassing vanuit wet- of regelgeving, dan is de verzekeraar verplicht deze door te voeren en heb je als klant geen mogelijkheid om dit tegen te houden.
Ontvang je een brief of melding over een en-bloc wijziging? Check dan:
- Wat er precies verandert — premie, voorwaarden, of beide
- Of de wijziging in jouw voor- of nadeel is
- Binnen welke termijn je kunt opzeggen als je het er niet mee eens bent
Bij welke verzekeringen komt de en-bloc clausule voor?
De en-bloc clausule kan in principe bij elk type verzekering voorkomen, maar is vooral relevant bij langlopende producten waarbij premie en voorwaarden over een langere periode vaststaan:
- Overlijdensrisicoverzekering (ORV) — bij een looptijd van 10 tot 30 jaar een belangrijk aandachtspunt
- Uitvaartverzekering — met name bij natura-uitvaartverzekeringen historisch een punt van discussie
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) — vooral relevant voor zzp’ers met een langlopende dekking
- Inkomensverzekeringen — bij producten met een lange looptijd
En-bloc clausule bij de overlijdensrisicoverzekering
Bij een ORV is de en-bloc clausule extra relevant, omdat je deze verzekering vaak voor tientallen jaren afsluit. Vroeger namen veel verzekeraars uit voorzorg een en-bloc clausule op in hun polisvoorwaarden. Tegenwoordig is dat minder gebruikelijk: veel aanbieders geven inmiddels premiegarantie en voorwaardengarantie op hun overlijdensrisicoverzekering.
Zo maakt Centraal Beheer bijvoorbeeld uitdrukkelijk geen gebruik van een en-bloc clausule op haar ORV: wat je bij het afsluiten afspreekt, blijft de hele looptijd gelden. De premie kan dan niet tussentijds omhoog en de voorwaarden blijven ongewijzigd.
Wil je een overlijdensrisicoverzekering afsluiten? Controleer altijd of de verzekeraar premie- en voorwaardengarantie biedt, of dat er een en-bloc clausule in de polisvoorwaarden staat. Bekijk en vergelijk de opties via onze ORV vergelijken pagina.
En-bloc clausule bij de uitvaartverzekering
Bij uitvaartverzekeringen, met name naturaverzekeringen, speelt de en-bloc clausule een bijzondere rol. In 2018 gebruikte uitvaartverzekeraar Yarden de en-bloc clausule om de waarde van verzekerde uitvaartpakketten te maximeren. Dit leidde destijds tot veel maatschappelijke discussie en meerdere juridische procedures.
De rechtspraak op dit gebied is streng voor verzekeraars: in diverse uitspraken oordeelde de rechter dat een beroep op de en-bloc clausule naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was. Dit betekent dat het enkele bestaan van een en-bloc clausule in de polisvoorwaarden niet automatisch inhoudt dat een verzekeraar hier altijd zomaar gebruik van mag maken.
Twijfel je over jouw uitvaartverzekering? Vergelijk de mogelijkheden via onze uitvaartverzekering vergelijken pagina.
Samenvatting: waar let je op?
| Vraag | Wat je wilt weten |
|---|---|
| Heeft mijn polis een en-bloc clausule? | Lees de polisvoorwaarden of vraag het na bij de verzekeraar |
| Is er premiegarantie? | Zo ja: de premie staat vast voor de hele looptijd |
| Is er voorwaardengarantie? | Zo ja: de voorwaarden kunnen niet tussentijds verslechteren |
| Wat kan ik doen bij een nadelige wijziging? | De verzekering opzeggen binnen 30 dagen na aankondiging |
Veelgestelde vragen
Mag een verzekeraar zomaar mijn premie verhogen via een en-bloc clausule? Alleen als de polisvoorwaarden een en-bloc clausule bevatten én de wijziging voor de hele groep gelijksoortige polissen geldt, niet alleen voor jou individueel.
Kan ik mijn verzekering opzeggen na een en-bloc wijziging? Ja, als de wijziging in jouw nadeel is, mag je de verzekering binnen 30 dagen na aankondiging kosteloos opzeggen (art. 7:940 lid 4 BW).
Geldt de en-bloc clausule ook bij een wettelijke premieaanpassing? Nee. Het opzeggingsrecht geldt alleen als de verzekeraar zelf het initiatief neemt tot de wijziging, niet bij aanpassingen die voortvloeien uit wet- of regelgeving.
Conclusie
Een en-bloc clausule geeft een verzekeraar de bevoegdheid om premies en voorwaarden eenzijdig te wijzigen voor een hele groep gelijksoortige polissen. Bij langlopende verzekeringen zoals een ORV of uitvaartverzekering is dit een belangrijk aandachtspunt. Kies bij voorkeur voor een verzekeraar die premie- en voorwaardengarantie biedt, zodat je zeker weet dat de afspraken die je vandaag maakt ook over 20 jaar nog gelden.
